Şuraya, Genel Kurmay Başkanı başkanlık yapar. Üyeleri Milli Savunma Bakanı, hizmetteki ordu müfettişleri ve hizmetten çekilmiş ordu veya kolordu kumandanlarından iki kişidir. Genelkurmay Başkanlığının ikinci Başkanı Şuranın Genel Kâtibidir. Şura görüşmelerine gerektiğinde diğer bakanlar da katılabilirler. Bu takdirde Şuraya Milli Savunma Bakanı Başkanlık yapar. Görüşmelerde bulunursa Başbakan ve gerekli gördüğü takdirde Cumhurbaşkanı Şuraya Başkanlık yapar. Şura her kış belirli süre için toplanır. İhtiyaç doğduğunda olağanüstü olarak toplanmaya davet edilir.

Türk ordusu, senin tarihini yüksek tutan, bugünkü varlığını koruyan, gelecek yolunu açan ve aydınlatan kutsal bir kahramanlık kurumudur. Askerleri sev!

Cadde ve sokaktan geçen asker kıt ’alarını ilgi ve saygı duruşu ile seyret! Ordu senden hizmet istediği zaman malını, evladını ve kendini ver; ondan hiçbir şey esirgeme! Büyük milletlerin özel işareti budur.

Medeni Bilgiler, S. 444-445

Milli savunma düşüncesi, milli asaletin en yüksek göstergesidir. Yeterli derecede kuvvetli araçlarla savunulmasına hazırlanılmamış bir milli var oluş efsaneden ibarettir.

Türkiye Cumhuriyeti doğuşunda ve kuruluşunda olduğu gibi yaşayışında ve ileri gidişinde de bu imanın kuvvetine dayanmıştır ve dayanmakta devam edecektir.

Medeni Bilgiler, S. 439

Hastalara ve ihtiyaç sahiplerine yardım ve sevgi ile yaklaşım insanlığın en büyük ülküsüdür. Bir hastaya götürülen bir demet çiçek onun maddi sıkıntılannı kalbinden tedavi eder.

Medeni Bilgiler, S. 438

Sermayesi: (15,000,000) Türk Lirası olup her biri (100) lira değerinde (150,000) adet hisse senedine bölünmüştür. Bu hisse senetleri dört kısma ayrılmış olup (A) serisi Hükümet kurumlanna, (B) serisi milli bankalara, (C) serisi yabancı (ecnebi) bankalara ve yabancı (ecnebi) ayrıcalıklı şirketlere, (D) serisi de Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ayrılmıştır.

Yapacağı işlemler: Banknot ihracı, ticaret senetlerinin çifte iskontosu, mal varlığı ve tahvil üzerine avans, altın ve yabancı (ecnebi) para alım satımı işlemleri ve Devletin hazine işlemlerini yapar.

Bu banka, devletin önceleri çıkarmış olduğu ve halen tedavülde olan (158,000,000) Türk Lirası tutanndaki “nakit dokümanı” üzerine alacaktır. Buna karşılık Devlet, şimdiden elindeki bazı değerleri bankaya teslim edeceği gibi her yıl bütçesinden bir miktar ayırarak bankaya ödeyecektir.

Medeni Bilgiler, S. 429-430

Uygulaması itibariyle çok aynntılı bir iş olan ekonomi meseleleri başlıca şu esaslarda toplanır:

1. Toprak, hayvan, maden, orman ve deniz üretimini miktarca arttırmak, cinslerini çeşitlendirmek ve özellikle yurt içi ihtiyaçta çok kullanılan, dış pazarlarda çok satılan maddeleri çoğaltmak, diğerlerini azaltmak, iyileştirmek ve sınıflara ayırma yolları ile bu ürünlerin değerlerini yükseltmek, ürünün maliyet fiyatlannı indirecek önlemler almak, bütün ülke üretiminin itibannı azaltacak başka madde kanşımını yasaklamak.

2. Ülkeyi dışarıdan gelecek ürünlerle fabrika üretim ihtiyacından mümkün olduğu kadar kurtarmak; bunun için ülkede kullanılacak ve dışanda satıldığı zaman para edecek sanayiyi çoğaltmak, vatanın yetiştirdiği ham maddelerin ülke içinde işlenmesini sağlamak, sanayimizi, özellikle yetiştirdiğimiz ham maddelerin yabancı (ecnebi) ülkelerde işlenip gelmesine meydan vermeyecek bir yönde geliştirmek.

3. Sanayimizi ve ürünlerimizi koruyacak bir gümrük tarife siyaseti ve bunun yanında ihracatı özendirme siyaseti gerçekleştirmeye çalışmak.

4. Bütün bu önlemlerle ithalat ve ihracat arasında devlet lehine olumlu bir durum yaratmak.

5. Kredi işlerini düzenlemek.

6. Kara, deniz ve hava taşıma araçlan ve limanlar tarifelerini, taşıma araçlan ile liman hizmetlerini düzenlemek.

7. Sigorta işlerini düzenlemek.

8. Sermaye ile çalışma arasında denge kurmak. İşçilerin durumlannı düzenlemek.

9. İç ve dış ticareti düzenlemek. Ticaretin gelişimini sağlamak ve değişim esaslarını kolaylaştırmak.

Medeni bilgiler, S. 406-407

Milli Eğitimin bu genel görevinden sonra ilk bilgileri alan çocukların san’at, ticaret, tanm vs. gibi hayatı besleyen ve kuvvetlendiren işlerde başarılı olacak şekilde hazırlanmaları gerekir… Sanat ve meslek adamları yetiştirmek görevdir. Ancak yalnız ve kendimize yönelik ve kendimiz için gerekli olan şeyleri bilmek yeterli değildir. Milletin çocuğu olarak kalmak iyi bir şeydir. Ancak çocuklarımızın önemli bir bölümü bütün insanlık toplumunu tanımak zorundadır. Yavrularımızdan yetiştirebildiğimiz kadarını yüksek öğrenime göndermek gereklidir. Liselerimizde yüksek öğrenime ve üniversiteye adaylar hazırlanır.

Türkiye’de öğrenimin esası birdir. Medrese öğrenimi kalktıktan sonra meslek öğrenimindeki yakınlıklar başlayıncaya kadar vatandaşları tek okul sistemi altında yetiştirmek kuralı konmuştur. Hangi mesleğe girecek olursa olsun, bütün vatandaşlar öğrenim dönemlerinin baş tarafını bir ve ortak programlar üzerinden yaparlar. Bu, Cumhuriyetin büyük eseridir.

Okul çağını geçirmiş vatandaşlar için halk okulları, kurslan vardır. Meslek kursları ayrıca faydalı olur. Kütüphaneler ve müzeler milli kültür için büyük değerde kurumlardır. Milli Eğitim bunlar üzerinde esaslı görev sahibidir. Türk Milli Eğitiminde, Türk tarihi bilgisi her zaman daha da esaslı yer almalıdır. Milli Eğitim bakanlığımız bu girişimi gerçekleştirmek yolunda durmaksızın çalışır.

Bu konuda Milli Eğitimimiz için Büyük Milli Reisimizin bir ifadesini tekrarlamak faydalı olacaktır:

“Eğitim ve öğretimde izlenecek yolu, bilgisi insan için fazla bir sûs, bir hükmediş aracı veya manevi bir zevkten daha çok maddi hayatta başarılı olmayı sağlayan uygun ve üretilebilir bir cihaz haline getirmektir”.

Medeni Bilgiler, 389-390

Bilgi, tecrübelerle beraber yürüyünce yaratıcı bir özellik alır. Yurt bilgileri bu itibarla öğrenimin yüksek kademelerini yapmaya fırsat bulamayanlar için çok değerlidir. Normal öğrenim görenler bunu, ilerledikçe daha esaslı olarak öğrenirler.

Medeni Bilgiler, S. 389

1. Mali ve ekonomik kapitülasyonlar: Vergi almakta bütün bağımsız devletlerin sahip olduğu serbestlik hakkından yoksunduk. Ülkemizde vatandaşlardan aldığımız vergileri aynı ticareti yapan yabancılardan (ecnebilerden) alamazdık. Bunun sonucunda vergi veren Türkler, vermeyen yabancılara (ecnebilere) oranla eşit ticaret durumunda bulunamazlar, bu sebeple rekabet edemezlerdi (yanşamazlardı); bu nedenle ekonomi kuvvetinin esası olan milli ticaretimizin gelişimine olanak bulunamazdı. Gümrük tarifeleri üzerinde devletin egemenlik hakkını kullanmak serbestliği yoktu. Bunun sonucu yalnız bir haktan yoksun olmakla kalmıyordu. Bu sebeple milli sanayinin, milli üretimin korunması mümkün olamazdı. Ticaret anlaşmalarında bugün yapılan şekillerde yabancılarla (ecnebilerle) karşılıklı menfaat hesaplanna dayanan hükümler koymak hakkımız değil idi. Kendi iskelelerimiz arasındaki deniz taşımacılığını kendi bayrağımızı taşıyan gemilere yaptırmak hakkımız yoktu (kabotaj). Her devletin esas haklarından olan bu erişimden yoksun idik. Bütün bunlar milli ekonomiyi yıkıyor ve yok ediyordu. Bugün herhangi bir devlet bu koşullar altında yaşamak zorunda kalsa onun için kısa zamanda iflas etmesi gerçeği onun alın yazısı olur. Ancak Türk milletinin mevcudiyetindeki canlılık yüzlerce yıl bu trajediyi yaşadıktan sonra yeni bir devlet kuracak yeteneği saklı tutmamıza sebep olmuştur.

2. Adli kapitülasyonlar: Türkiye’de her yabancı (ecnebi) konsolosluğunda bir mahkeme vardı. Bunlar kendi şubelerine ait hukuk ve hatta ceza davalannı görürlerdi. Yabancı uyruğundan (Ecnebi) birisi ile bir Türk arasındaki meseleyi çözmek için Türk mahkemelerinin tanık veya suçlu yabancıları (ecnebileri) doğrudan çağırmak ve hazır olmalarını istemek haklan yoktu. Hükümlerin uygulanması ve yerine getirilmesi de hakkımız değildi. İstanbul’daki bu tür davalar yabancı (ecnebi) bir hâkimin de bulunduğu kanşık mahkemelerde görülürdü. Mahkûm olan yabancıları (ecnebileri) Türk hapishanelerine koyamazdık. İflas eden yabancıların (ecnebilerin) işlemleri konsolosluklarda görülürdü. Yargılama hakkı her devlette milletin hükümranlık haklan sırasındadır. Bizim şimdiki Anayasamıza (Teşkilatı Esasiye Kanununa) göre bu hak, millet adına bağımsız Türk mahkemeleri tarafından kullanılır. Bu durumda kapitülasyon döneminin durumlannı karşılaştırmakta vatan çocuklan için hem bir uyanma konusu, hem bir mutluluk sonucu bulunmaktadır.

Sonuç

Büyük milli zafer sonunda imzaladığımız Lozan Anlaşması devletin bir çok büyük meselesini mutlu sonlarla çözerken Türkiye’de kapitülasyonlann her bakımdan tamamen ortadan kalktığını da kaydediyordu.

Cumhuriyetin çocuklan!

İşlerinizle, başarılarınızla siz sizesiniz…

Arada engel yoktur.

Başınız yüksek, omuzlarınız dik ve serbesttir.

Vatanınızı ve birbirinizi seviniz, bağımsız yurdunuzun içinde hakkınız olan mutluluğa kavuşmak elinizdedir.

İstikbal sizin, onur sîzindir.

Çalışınız…

Medeni Bilgiler, S. 386-387-388

Yasalar, milletin bunlan yapmak görevi ile seçtiği meclisin eseri olduğu için milletin arzusunun da sonucudur. Ülkede millet arzusunun egemen olmasını isteyen, huzur ve güven arayan vatandaşlar devletin yasalarına saygı gösterenlerdir. Böyle vatandaşlar bizzat saygıya layıktır.

Medeni Bilgiler, S. 302

Bir vekilin emrindekinin yasaya aykın hareketinden veya yanlış ve zararlı bir siyaset izlemesinden sorumlu olması, bu yolsuz hareketi bilmesi halinde suçlu ve sorumlu hakkında meselenin içeriğine göre soruşturma yapmaya zorunlu olması demektir. Vekile ancak bilgisine rağmen, bu görevini yapmadığı zaman sorumluluk düşer. Yoksa bazı yanlış anlayanlann görüşleri gibi ülkenin içinde veya dışında herhangi bir memurun yalan söylediği bir hata veya suçtan doğacak sorumluluğun, memurun mensup olduğu bakanlığın bakanına yöneltilmesi hiç bir zaman doğru olamaz.

Milletvekillerinin sorumluluğu, kendilerine çalışma yetkisi vermiş olan Büyük Millet Meclisine karşı ortaya çıkar.

Milletvekillerinin görev ve sorumlulukları ayn bir yasa ile belirlenir.

Milletvekilleri hakkında kişisel hareketlerinden dolayı yapılacak soruşturma ve işlemler, milletvekilleri hakkındaki kurallara tabidir. Görevlerinden dolayı milletvekilleri için üç tür sorumluluk vardır. Bunlann aşağıdaki iki esas üzerinde açıklanması uygundur:

Siyasi Sorumluluk

Bu sorumluluk hükümetin ortak siyasetine veya bir milletvekilinin kendi görev ve yetkisi içerisindeki çalışmaya ait olabilir. Her iki değerlendirmeye göre ya tüm hükümet veya işin ilgilisi olan milletvekili, Meclis huzurunda sorguya çekilir. Bu işleme “gensoru” denir, gensoru yöntemi Meclisin iç tüzüğünde yazılıdır. Bu kitabın Meclis konusunda da buna ilişkin açıklama verilecektir. Konuyla ilişkisi olan milletvekilleri fikir ve eylemlerini savunduktan ve durum Meclis tarafından görüşüldükten sonra Büyük Millet Meclisi’nin çoğunluğu güvensizlik oyu verirse meselenin içeriğine göre ya bütün Bakanlar Kurulu veya tek milletvekili istifa etmek zorunda kalır. Siyasi sorumluluğun sonucu, Büyük Millet Meclisinin en esaslı haklanndan birisi olan işbu milletvekilliği düşürme cezasına uğramaktır.

Milletvekillerinin Vekilliklerinin Düşürülmesi Ne Demektir?

Burada önemle dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Görevinden bu şekilde düşürülmüş olmak, hiçbir hükümet veya milletvekili için onursuzluğu ve hiçbir manevi eksikliği gerektirici olamaz. Bu olay o an için devlet işinin idaresinde Meclisle hükümet arasında düşünce uyumu olmadığını tespit etmekten ve milli iradenin egemenliğini göstermekten oluşmaktadır. Bu yol ile görevinden düşürtülmüş bir milletvekilinin az veya çok zaman sonra yeniden vekillik makamına gelmesi, her zaman olmuştur. Az veya çok değişen durum ve koşul, aynı kişinin hatta yine aynı Meclisin güveni altında başanlı işler görmesini mümkün kılacak ortamı hazırlarlar. Eğer bir vekilin Yüce Divana gönderilmesine Büyük Millet Meclisi karar verir veya bir vekil yasal olarak milletvekilliği sıfatını kaybederse bu durum aynı zamanda vekâlet mevkiinden de düşürülmesine sebep olur. Bu durumu siyasi sorumluluk sonucunda meydana gelecek düşüş ile karıştırmamak gerekir. Yine de Meclis tarafından suçlanarak Yüce Divana gönderilmesinden dolayı vekilliği düşen bir vekil de mahkemede beraat ederse tekrar onurunu kazanır ve yalnız siyasi sorumlulukla vekillikten çekilmiş bir kişi gibi yeniden her göreve hazır bulunur.