“Yaşasın!” diye çok bağırmıştık ve henüz yaşıyacak çağdaydı, yaşamadı. Sıhhati, hayatı için ettiğimiz dualar geri geldi.
Şair: “Ömrüne katmak için Tanrı ömrümden alsın.” diyordu. Şair, sesini duyuramadı.
Onun, bu yurdu kurtarmakla gösterdiği harikayı fen onu kurtarmakla gösteremedi. Ve büyüklük onda kaldı.

Karların, kışların, çöllerin, kurşunların, mermi rüzgarlarının yıkamadığı bir gövdeydi ve daha altmışında yoktu.

Eli, meçhul asker abidesindeki ele benzerdi. Parmağının gösterdiği yere bir millet koşardı.

Gözlerini bir kere dolaştırmakla bir ufuk çizerdi. Sesi kumanda etmek için yaratılmış seslerdendi. İçeride, dışarıda dediği olurdu.

Bu yurda baş oluşuyla 30 Ağustos bayramını yaptığımız, 23 Nisanı, 29 Ekimi yaptığımız adam bize bir matem günü de armağan bıraktı gitti.
Takvimlerin bu yaprağı siyah kalacaktır.
Bu yurda, bu ulusa gösterdiği ihtimamın, dikkatin onda birini, yirmide birini kendi şahsı için, kendi sıhhati için, kendi şahsına ve sıhhatine gösterseydi daha, çok yaşardı. Şahsını en sonraya bıraktı ve kendine sıra gelmedi.

Bana sorarsanız taşına destanının ilk mısraları kazılmalı… Altına “Gerisi milletinin hafızasında” diye yazılmalı. Başka söz istemez.
Türk bayrağı O’nun aziz ölüsünü gölgeliyecek ve şu yurdun yükseklerinde yapılacak türbesini bir bozkurt bekliyecektir. Başka süs istemez.
Vasiyetnamesi gençliğin ezberlediği meşhur hitabe, mirası, istiklal olan bir vatan babasıydı.
Ey onun çocukları, gidiniz; mezarının başında yurdunun istiklal marşını okuyunuz. Başka ses istemez.

Türk Milliyetçilerinin Kalemiyle Atatürk, s.48-49.

Türk Milliyetçilerinin Kalemiyle Atatürk, s.16.

Ben seni burada da bir dağ üstünden
Güneşin doğduğu bir yerden gördüm;
Sevinçle ağlayan halkın önünden
İzmir’e , Bursa’ya giderken gördüm.

Sen burdan yoluna bakan yerlere
Yelesi dalgalı atını sürdün;
Kızları ağlayan kırk esir şehre
Hürriyet götürdün,necat götürdün

Bak, senin sunduğun bu kutlu zafer
Yaşlıyı genç etmiş, çirkini güzel;
Bak, burda görünen bütün çehreler
Şerefle yükselmiş birer tunç heykel

Zira, sen milletler esaretini
Lağvetmek ruhiyle dünyaya geldin;
Gururun ve hırsın cinayetini
Cezaya çarpacak bir demir eldin.

Senin de ruhunda aslanlar, devler…
Hayata hükmeden kudretler vardı;
Gözünün içinde lavlar, alevler…
Varlığı titreten dehşetler vardı.

Esirler, mazlumlar için sende
En içli şairin bir kalbi vardı.
Harise, zalime karşı çehrende
Bir korkunç devrimci gazabı vardı.

Sende de dünyalar devirenlerin
Ayakta tutmıyan darbesi vardı;
Zamanı yolundan çevirenlerin
Zincire vurulmaz hür sesi vardı.

Bu arzın o aziz evladısın ki,
Sesinde dünyanın davaları var;
Her esir toprağın üzerindeki
Mazlumlar seninle bir gurur duyar.

Ne mutlu sana ki doğduğun toprak
Dünyanın en kutlu bucağı oldu:
Zaferle diktiğin alevden bayrak
Her ırkın hürriyet sancağı oldu.

Türk Milliyetçilerinin Kalemiyle Atatürk, s.14-15.

Gene on beş sene evvel gibi Gazi geliyor,
Gene on beş sene evvelki kadar yükseliyor.

Gene başlarda oturmuş, gene göklerde başı;
Yıldırımlar gene bir eski silâh arkadaşı.

Ölümün bitmeyen ufkunda yatarken gene sağ;
Bir avuç toprak olurken gene yüksek, gene dağ.

Gene bir memleketin satveti bir tek emeli.
Koca bir yurdu tutarken gene sapsağlam eli.

Çürüyen göğsü için tâkı zaferler gene dar;
Gene sağdır, gene sağlamdır O, hem dünkü kadar.

Ona matemle… Hayır, sade taabbüdle eğil;
Ölüdür; doğru, fakat öldüğü hiç belli değil.

Türk Milliyetçilerinin Kalemiyle Atatürk, s.45. 
(İlk defa 10 Kasım 1949 tarihinde, Cumhuriyet Gazetesinde yayımlanmıştır.)

Şe’niyette hakikati vasıtasız görebilenler dahilerdir, kahramanlardır. Bunlar, asırları tenvir eden ilahi varlıklardır ki, insanları doğru yola sevk için ender tecelli ederler; ve bunların nurunda feyz alanlar, hakikati seçerler ve hakikat yolunda ilerlemeyi bilirler. Biz işte öyle bir dehadan nur ve feyz almaktayız…

Şimdiye kadar dinlediğimiz ilmi tetkikler, mantıki muhakeme ve münakaşaları, hasılı fikriyatın dış kısmını bir an için unutarak, benliğinizin daha derin ve daha samimi kısmına, ruhunuza dalınız; ve ruhunuzla başbaşa kalınız!.. Dahinin nurundan feyiz almakla aydınlaşan ruhunuz, size derhal hakikati gösterecektir.

Ulu Gazi!
Sen bize hakikat yolunu gösterdin: Sen bize milletimizi, benliğimizi tanıttın, sen bize kendimizi öğrettin: Türk milleti sana minnettardır!

Türk Milliyetçilerinin Kalemiyle Atatürk, s.10.

Türk Milliyetçilerinin Kalemiyle Atatürk, 1961