Tevfik Fikret – Atatürk Sitesi

Türk Edebiyatına Notlar

Nurettin Demiral — Sat, 15 Feb 2020 21:16:00 +0000

10 Aralık 1916, Pazar

Kemal Bey’in (Namık Kemal) Makalat-ı Siyasiye ve Edebiyesi’ni okudum. İkinci kitabın sonunda idim, hitam buldu.

Kemal Bey’in Tarih-i Osmani’sini takibe başladım. Yemekten evvel Emin Bey’in (Mehmet Emin Yurdakul) Türkçe şiirleriyle Fikret’in Rübab-ı Şikestesi’nden aynı zeminde bazı parçalarını okuyarak bir mukayese yapmak istedim. İkisi de başka başka güzel. Ancak Türkçe olanda da, diğerinde aynı derecede Arapça, Farsça kelimeler var. Fakat biri parmak hesabı, diğeri değil.

Atatürk’ün Hatıra Defteri, Şükrü Tezer, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1972. S. 73-78.

(Hitam buldu, bitti anlamında kullanılmış.)

Gençler Fikret’i Okuyun ve Sevin!

Nurettin Demiral — Mon, 05 Aug 2019 13:27:17 +0000

Pera Palas salonlarında Yüksek Ticaret okulu’nun yıllık çayı yapılıyor.
Ben de Yüksek Ticaretli, bir akrabamın yanında bu toplantıdayım.
Bir haber duyuluyor bir ara:
“Atatürk geliyor kimse gitmesin.”
Bütün gözler kapıya çevrilmiş. Sevinç ve heyecan içinde bekliyoruz. Az
sonra büyük Önder ve yanındakiler salondan içeri giriyorlar. Üzerinde lacivert renkte bir elbise var.
Müzik başlayınca Atatürk’ün Yüksek Ticaretli bir bayanla dans etmek istediği haberi geliyor. Kızlar, bu büyük yakınlık göstergesi karşısında şaşırmışlar. İlk olarak Merkez Bankası memurlarından Yüksek Ticaretli Cavidan
cesaretle kalkıyor. Heyecanla gidip Atatürk’ün elini öpüyor. Dansa başlıyorlar. Cavidan elini öpüp yerine oturduğunda hâlâ sevinç ve heyecandan titreyerek:
– Hayatımın en mutlu, en unutulmaz dakikalarını yaşadım, çok bahtiyarım, diyordu.
Uzun bir yemek masası kuruldu. Atatürk gençlerle birlikte oturmak istediklerini buyurdu. Masanın etrafına toplandık. Bir yandan yenilip, içiliyor, bir
yandan sohbet ediliyor.
Atatürk, sözü edebiyata getirerek Tevfik Fikret’i uzun uzun anlattı ve :
– Gençler, Fikret’i okuyun ve çok sevin, dedi.
Sonra bizlerden, Fikret’in Ferda adlı şiirini okumamızı istedi. Ancak Başöğretmen karşısında kimse okumaya cesaret edemiyordu. Okuyacak kimse çıkmayınca O, insanı içinden saran büyülü sesiyle Ferda’yı okudu ve açıkladı.

(İlhan Geçer)

Cemil Sönmez, Atatürk’te Edebiyat Sevgisi, Ankara: Kültür Bakanlığı 1998.

Türk Kadınının Toplumsal ve Ekonomik Hakları

Nurettin Demiral — Sat, 03 Aug 2019 19:57:11 +0000

Daha esenlikle, daha sağlam olarak yürüyeceğimiz yol vardır. Bu, büyük Türk kadınını çalışmalarımıza ortak kılmak, yaşamamızı onunla birlikte yürütmek, Türk kadınını bilimde, törede, toplumsal ve ekonomik hayatta erkeğin ortağı, arkadaşı, yardımcısı, destekleyicisi yapmak yoludur. Eğer kadınlarımız, şeriatın öğütlediği bir kıyafetle, erdemin gerektirdiği davranışla aramızda bulunursa, ulusun bilim ve sanat etkinliklerine katılırsa, bu hali emin olunuz, ulusun en bağnazları bile takdir etmekten kendilerini alamazlar.

Mart 1923, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II

Türk ulusu çok büyük olaylarla kanıtlamıştır ki, yeniliksever, devrimci bir ulustur. Son yıllardan önce de ulusumuz yenileşme yolları üzerinde yürümeyi denememiş, toplumsal devrim yolunda girişimlerde bulunmamış değildir. Ancak bir sonuç elde edilememiştir. Bunun nedenini araştırdınız mı? Bence neden, işe temelinden başlanmamış olmasıdır. Bu konuda açık konuşalım. Bir toplum, bir ulus erkek ve kadın denen iki cins insandan oluşur. Olanağı var mıdır ki, bir topluluğun bir bölümü ilerletelim, ötekini önemsemeyelim de, topluluğun tümü ilerleyebilsin? Olanağı var mıdır ki, bir topluluğun yarısı topraklara zincirlerle bağlı kaldıkça öteki yarısı göklere yükselebilsin? Kuşku yok ki, ilerleme yolunda adımlar dediğim gibi iki cins tarafından birlikte, arkadaşça atılmak ve ilerleme ve yenileşme alanında aşamaları birlikte geçmek gerekir. Böyle olursa devrim başarılı olur. Memnuniyetle görmekteyiz ki, bugünkü gidişimiz gerçekten gerekli olana yaklaşmaktadır. Her halde daha yürekli olmak gerektiği açıktır.

Ağustos 1925, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II

Türk kadını dünyanın en aydın, en erdemli, en ağırlıklı kadını olmalıdır. Gövdece ağırlıklı değil, ahlakta, erdemde ağırlıklı ve ağır başlı bir kadın olmalıdır. Türk kadınının görevi, Türk’ü, kafasıyla, kol gücüyle ve kesin kararlılığıyle koruma ve savunmaya gücü yeten kuşaklar yetiştirmektir. Ulusun kaynağı, toplumun temeli olan kadın ancak erdemli olursa, görevini yerine getirebilir. Herhalde kadın çok yüksek olmalıdır. Burada Tevfik Fikret merhumunun herkesçe bilinen bir sözün hatırlatırım:
“Elbet sefil olursa (aşağı görülürse) kadın, alçalır insan.

Ekim 1925, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II