Ankara’nın Şubat Ayı’na tesadüf eden oldukça soğuk ve karlı bir geceydi. Ankara Kulübü’nde bir balo tertip edilmişti. O zamanın bütün mümtaz simaları oradaydılar. Saat henüz 12’ye gelmemişti. Herkesin kalbinde ani bir heyecan uyandıran mesut bir haber baloya yayıldı:

“Gazi Paşa baloya geliyorlar!” Rus Sefarethanesi’nde imişler, oradan baloya geliyorlar. O zamanki Rus sefiri de baloya gelmişti. Bir aralık sefir, salonun ortasına doğru ilerlemekte olan Gazi’ye yaklaşarak Fransızca:

“Ekselans, sizi çok seviyorum, hürmetim sonsuzdur. Çünkü müşterek bir gaye uğrunda varlığını kurtarmaya çalışan milletleriz. Türkiye’nin en büyük halaskarı ve banisi olan sizi müsaade ederseniz bir kere öpmek şerefini kazanabilir miyim?”

Atatürk evvela gülerek elini uzattı, sonra da elçiyi öptü. Büyük ve kıymetli Atatürk bu çeşit eğlence yerlerinde dahi memleketin menfaat ve siyasetini göz önünden bir an uzak tutmazdı. Onun için bütün yabancı gazete muhabirlerinin huzurunda şu cümlelerle sefirin sözlerini cevaplandırdı.

“Ekselans, gösterdiğiniz sevgi hareketinden ve sözlerinizden çok mütehassıs oldum. Teşekkür ederim. Bu iki millet ilelebet dost kalmalıdır. Yalnız şuna dikkat ediniz, her zaman dost olma arzumuza rağmen asla Bolşevik olmayacağız!”

Anılarla Atatürk, İstanbul Görsel Yapım Prodüksiyon

Atatürk, milli tarih ve dilimizin asıl gerçeğine ulaşabilmek, bu alanda yol açabilmek için dikkatleri Güneş – Dil Teorisi’ne çekebilme yolları denedi. Bu arada asıl gayesini açıklamadı. Yusuf Akçura, Ağaoğlu Ahmet, Sadri Maksudi Arsal, İbrahim Necmi Dilmen, Dr. Saim Dilemre ve Veled Çelebi İzbudak gibi konunun uzmanlarından şunu istedi:

“Bana bir konuşulan Türkçe yapacaksınız ki, dünyanın neresinde olursa olsun bütün Türkler, temelde bu dili anlayabilecekler. Bugün, Türk Anavatanı, Rus işgali altındadır. Komünizm, her yolu denemekte olan bir asimilasyon ve jenosit (soykırım) tatbikatı içindedir. Bir gün yıkılacaklardır; fakat o günü bekleyemeyiz. Çünkü arkalarında kalanlar dillerini kökten kaybetmişler ve biz onlara hep birlikte anlayabileceğimiz bir dili vermezsek boşluk doldurulamaz. Sizden bunu istiyorum.”

Evet, Atatürk olmasaydı bizi benliğimize kavuşturan gerçek tarihimizden de, cehaleti yenmek yolunda başlıca dayancımız olan Türk Alfabesi’nden de sona kadar mahrum kalırdık. Dilimiz, Arapça ve Farsça’nın yanında, salgın haline gelmesiyle, O’nun aramızdan ayrılmasından sonra başlayan, her dilde yabancı kelimelerin istilasıyla eriyip giderdi.

Anılarla Atatürk, İstanbul Görsel Yapım Prodüksiyon

Atatürk Anadolu’da, 1959

Bizi Asya’ya atarak müttefiklerimizden ayırdıktan sora, Ruslarla birleşmek hususundaki İngiliz emellerine, isabetli kararı ve başarılı taaruzu ile ilk engel olan, şüphesiz ki Mustafa Kemal Bey’dir.

Yakın Tarihimiz Dergisi, 1962 Cilt II

Atatürk, Türk milleti için muazzam bir milli kuvvettir. Varlığımızın en büyük manevi desteğidir.

***

Atatürk’ten başka; bütün kumandanlar tarafından seve seve başkumandan diye kabul edilebilecek kimse yoktu. Başkaları ne kadar hizmet etmiş olursa olsun baş kurtarıcı rolü Atatürk’tedir. O’na şükran borcumuz ebedidir.

Milliyet Gazetesi, 24 Temmuz 1964 , (Ahmet Emin Yalman naklediyor)

Mustafa kemal olmasaydı, bu memleketi böylesine bir kurtuluşa zor erişebilirdi. Ulusların müşkül zamanlarında dört gözle aradıkları ve çok defalar da bulamamak talihsizliğine uğradıkları halaskar (kurtarıcı) dediğimiz müstesna şahsiyetin bütün vasıflarına malik bir baş olarak, her şeyi yapan O’dur.

Hatıraları ve Söyleyemedikleri ile Rauf Orbay, 1965