Nutuk – Atatürk Sitesi

Türk Milletinin İdari ve Siyasi Nitelikleri

Nurettin Demiral — Mon, 24 Aug 2020 10:03:05 +0000

Milletimiz, ufak bir aşiretten anavatanda müstakil bir devlet tesis ettikten başka batı âlemine, düşman içine girdi ve orada çok büyük müşkülât içinde bir imparatorluk vücuda getirdi. Ve bunu, bu imparatorluğu altı yüz seneden beri tam bir heybet ve azametle devam ettirdi. Buna muvaffak olan bir millet, elbette yüksek siyasî ve idarî niteliklere sahiptir. Böyle bir vaziyet yalnız kılıç kuvvetiyle vücuda gelemezdi. Cihanın malûmudur ki, Osmanlı Devleti pek geniş olan ülkesinde bir hududundan diğer hududuna ordusunu fevkalâde süratle ve tamamen donatılmış olarak naklederdi. Ve bu orduyu aylarca ve belki de senelerce iyi besler ve idare ederdi. Böyle bir hareket yalnız ordu teşkilâtının değil, bütün idarî şubelerin fevkalâde mükemmeliyetini ve kendilerinin kabiliyetli olduğunu gösterir.

1919 (Nutuk III, s. 1182-1183)

Cumhurbaşkanı Seçilmesi

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 12:40:47 +0000

29 Ekim 1923’de Cumhuriyet’in kabulü ve Cumhurbaşkanı seçilmesi üzerine Meclis’te yaptığı konuşmadan:

Son senelerde milletimizin fiilen gösterdiği kabiliyet, istidat, idrak, kendi hakkında kötü fikir besleyenlerin ne kadar gafil ve ne kadar tetkikten uzak, görünüşe düşkün insanlar olduğunu pek güzel ispat etti. Milletimiz, haiz olduğu özelliklerini ve liyakatini, hükûmetinin yeni ismiyle, medeniyet dünyasına daha çok kolaylıkla göstermeye muvaffak olacaktır. Türkiye Cumhuriyeti, cihanda işgal ettiği yere lâyık olduğunu eserleriyle ispat edecektir. Daima muhterem arkadaşlarımın ellerine çok samimî ve sıkı bir surette yapışarak, onların şahıslarından kendimi bir an bile ayrı görmeyerek çalışacağım. Milletin teveccühünü daima dayanak noktası sayarak hep beraber ileriye gideceğiz. Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.

29 Ekim 1923 (Nutuk II, s. 814-815)

Egemenlik Hakkı ve Osmanlı

Nurettin Demiral — Mon, 13 Jul 2020 23:40:21 +0000

1 Kasım 1922 günü, Osmanlı Saltanatı’nın kaldırılmasına dair önergeleri görüşmek üzere toplanan Anayasa, Şeriye ve Adalet Komisyonlarının ortak toplantısında söylemiştir:

Egemenlik ve saltanat, hiç kimse tarafından hiç kimseye ilim icabıdır diye görüşme ile, münakaşa ile verilmez. Egemenlik, saltanat kuvvetle, kudretle ve zorla alınır. Osmanoğulları, zorla Türk milletinin egemenlik ve saltanatına el koymuşlardı; bu zorla el koyuşlarını altı asırdan beri devam ettirmişlerdi. Şimdi de, Türk milleti bu mütecavizlerin hadlerini ihtar ederek, egemenlik ve saltanatını, isyan ederek kendi eline açıkça almış bulunuyor. Bu bir olupbittidir. Söz konusu olan, millete saltanatını, egemenliğini bırakacak mıyız, bırakmayacak mıyız? meselesi değildir. Mesele, zaten olupbitti haline gelmiş bir hakikati ifadeden ibarettir. Bu, mutlaka olacaktır. Burada toplananlar, Meclis ve herkes meseleyi tabiî görürse, fikrimce uygun olur. Aksi takdirde, yine gerçek gerektiği şekilde ifade olunacaktır. Fakat ihtimal bazı kafalar kesilecektir.

1922 (Nutuk II, s. 691)

İnönü Meydan Muharebesi

Nurettin Demiral — Tue, 07 Jul 2020 12:16:09 +0000

İkinci İnönü Zaferi üzerine, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya gönderdiği telgraf:

Bütün dünya tarihinde, sizin İnönü Meydan Muharebelerinde yüklendiğiniz vazife kadar ağır bir vazife yüklenmiş komutanlar enderdir. Milletimizin bağımsızlığı ve hayatı, dâhiyane idareniz altında şerefle vazifelerini gören komuta ve silâh arkadaşlarınızın kalp ve hamiyetine büyük güvenle dayanıyordu. Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin ters giden talihini de yendiniz. İstilâ altındaki bedbaht topraklarımızla beraber bütün vatan, bugün en uzak köşelerine kadar zaferinizi kutluyor. Düşmanın istilâ hırsı, azim ve hamiyetinizin yalçın kayalarına başını çarparak paramparça oldu. Adınızı, tarihin iftihar kitabesine kaydeden ve bütün milleti hakkınızda ebedî minnet ve şükrana sevk eden büyük gaza ve zaferinizi tebrik ederken, üstünde durduğunuz tepenin size binlerce düşman ölüleriyle dolu bir şeref meydanı seyrettirdiği kadar, milletimiz ve kendiniz için yükselme pırıltısı ile dolu bir geleceğin ufkuna da baktığını ve hâkim olduğunu söylemek isterim.

1921 (Nutuk II, s. 580-581)

Tam Bağımsızlık

Nurettin Demiral — Fri, 26 Jun 2020 11:45:30 +0000

Tam Bağımsızlık,bizim bugün üzerimize aldığımız vazifenin temel ruhudur. Bu vazife, bütün millete ve tarihe karşı üstlenilmiştir. Bu vazifeyi yüklenirken, tatbik kabiliyeti hakkında şüphe yok ki çok düşündük. Fakat, netice olarak edindiğimiz görüş ve iman, bunda, muvaffak olabileceğimize dairdir. Biz, böyle işe başlamış adamlarız. Bizden evvelkilerin işledikleri hatalar yüzünden, milletimiz sözde mevcut zannolunan bağımsızlığında kayıtlı bulunuyordu. şimdiye kadar Türkiye’yi, medeniyet dünyasında kusurlu gösteren neler düşünülebilirse hep bu hatadan ve bu hataya uymadan doğmaktadır. Bu hataya uyma neticesi, mutlaka, memleket ve milletin bütün haysiyetinden ve bütün yaşama kabiliyetinden soyunma ve uzaklaşmasını gerektirebilir. Biz, yaşamak isteyen, haysiyet ve şerefiyle yaşamak isteyen bir milletiz. Bir hataya uyma yüzünden bu özelliklerden mahrum kalmaya tahammül edemeyiz. Bilgin, cahil, istisnasız bütün millet fertleri, belki içinde bulundukları güçlükleri tamamen anlamaksızın, bugün yalnız bir nokta etrafında toplanmış ve fakat sonuna kadar kanını akıtmaya karar vermiştir. O nokta, tam bağımsızlığımızın temini ve devam ettirilmesidir.

Tam bağımsızlık denildiği zaman, elbette siyasî, malî, iktisadî, adlî, askerî, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir. Bu saydıklarımın herhangi birinde bağımsızlıktan mahrumiyet, millet ve memleketin gerçek mânasıyla bütün bağımsızlığından mahrumiyeti demektir. Biz, bunu temin etmeden barış ve sükûna erişeceğimiz inancında değiliz.

1921 ( Nutuk II, s. 623-624)

Şahsi Menfaatler

Nurettin Demiral — Thu, 25 Jun 2020 22:09:56 +0000

Şurada acıklı bir hakikat olmak üzere arz edeyim ki, memleketimizde külliyetli ecnebi parası ve birçok propagandalar dolaşıyor. Bundaki gaye pek aşikârdır ki, millî hareketi neticesiz bırakmak, millî emelleri felce uğratmak, Yunan, Ermeni emellerini ve vatanın bazı mühim parçalarını işgal gayelerini kolaylaştırmaktır. Bununla beraber her devirde, her memlekette ve her zaman görüldüğü gibi bizde de kalp ve âsabı zayıf, kavrayışsız insanlarla beraber vatansız ve aynı zamanda refah ve şahsî menfaatini vatan ve milletinin zararında arayan adî kimseler de vardır. Doğu işlerini çevirmede ve zayıf noktaları arayıp bulmakta pek usta olan düşmanlarımız, memleketimizde buna âdeta bir teşkilât haline getirmişlerdir. Fakat mukaddesatını kurtarma gayesiyle çırpınan bütün millet, işbu azim ve mücadele yolunda her türlü güçlükleri muhakkak ve mutlaka kırıp süpürecektir.

1919 (Nutuk III, s. 930)

Manevi Güç

Nurettin Demiral — Thu, 25 Jun 2020 22:07:11 +0000

Âciz ve korkak insanlar, herhangi bir felâket karşısında milletin de hareketsiz
kalmasına, çekingen bir hale gelmesine yol açarlar. Beceriksizlik ve tereddütte, o
kadar ileri giderler ki, âdeta kendi kendilerini küçük görürler. Derler ki, biz adam
değiliz ve olamayız! Kendi kendimize adam olmamıza imkân yoktur. Biz kayıtsız
ve şartsız, mevcudiyetimizi bir yabancıya bırakalım. Balkan muharebesinden sonra
milletin, bilhassa ordunun başında bulunanlar da, başka tarzda ve fakat aynı
zihniyeti takip etmişlerdir. Türkiye’yi, böyle yanlış yollarda batma ve yok olma
vâdisine sevk edenlerin elinden kurtarmak lâzımdır. Bunun için, bulunmuş bir
hakikat vardır, ona uyacağız. O hakikat şudur: Türkiye’nin düşünen kafalarını,
büsbütün yeni bir imanla donatmak… Bütün millete taze bir manevî güç vermek!

1922 (Nutuk II, s. 637-638)

Hakikati Bilmek

Nurettin Demiral — Wed, 24 Jun 2020 15:04:22 +0000

Sinir gevşetici sözlere, telkinlere, ehemmiyet ve itimat gösterilmemelidir. Osmanlı tarzı idare ve siyasetinin yarattığı bu nevi zihniyetler reddedilmelidir. Ordu ile, muharebe ile, inat ile bu işin içinden çıkılmaz tarzındaki, kaynağı dışarda bulunan öğütlere uymakla, bir vatan, bir millet bağımsızlığı kurtulamaz. Tarih, böyle bir hadise kaydetmemiştir. Bunun aksini düşünerek hareket edeceklerin acı neticelerle karşılaşacaklarına, şüphe yoktur. Türkiye, işte, bu yoldaki yanlış fikirlere.. yanlış zihniyetlere sahip olanlar yüzünden, her asır, her gün, her saat biraz daha gerilemiş, biraz daha çökmüştür. Bu çöküş, yalnız maddiyatta olsaydı, hiçbir ehemmiyeti yoktu. Ne yazık ki çöküş, ahlâk ve mânevî değerleri de içine almış görünüyor. Hiç şüphe yok ki, bu büyük memleketi, bu koca milleti yok olma uçurumuna sevk eden başlıca sebep, bu olmuştur.

1922 (Nutuk II, s.637)

Memleketin Kurtuluşu

Nurettin Demiral — Wed, 24 Jun 2020 15:02:44 +0000

Birinci T.B.M.M.’nin 24 Nisan 1920 günkü gizli birleşiminde söylemiştir:
Amacımızın, yüce amaçlarımızın elde edilişi için düşmanlara silâh verecek her
türlü husustan sakınmamız gerekir. Yalnız ve yalnız bir şey düşünmeye mecburuz;
o da memleketin kurtuluşudur! Millete bağımsızlık temin edileceği güne kadar, bir
fert olarak bütün mevcudiyetimle çalışmaya mukaddesatım namına söz
vermişimdir. Bu sözü burada tekrar etmekle şeref kazanırım.

1920 (G.C.Z., cilt: I, s. 10)

Osmanlılar

Nurettin Demiral — Wed, 24 Jun 2020 15:01:12 +0000

Osmanlılar, girişecekleri askerî hareketlerin genişliğine uygun hazırlıklı ve
tedbirli davranmadıkları için, daha çok, his ve hırslarının etkisi altında hareket
ettikleri için Viyana’ya kadar gittikleri halde, çekilmeye mecbur olmuşlardır.
Ondan sonra, Budapeşte’de de duramadılar, geri döndüler; Belgrad’ta da mağlûp
ve çekilmeye mecbur edildiler. Balkanları terk ettiler. Rumeliden çıkarıldılar. Bize,
içinde henüz düşman bulunan bu vatanı miras bıraktılar. Bu son vatan parçasını
kurtarırken olsun hırslarımızdan, hislerimizden vazgeçerek temkinli olalım.
Kurtuluş için… Bağımsızlık için eninde sonunda düşmanla bütün
mevcudiyetimizde vuruşarak ona mağlûp etmekten başka karar ve çare yoktur ve
olamaz!…

1922 (Nutuk II, s. 636-637)