Varlık Dergisi, 1 Kasım 1953

Atatürk’ün eserini, bugün uzaktan, tarafsız bir görüşle incelerken başardığı işlerin daima halkın yararına ve zamanın şartları içinde en doğru ve akıllıca hareketler olduğunu görüyor, yanılmak için o kadar çok sebebin bulunduğu bir muhitte devlet idaresinde bu derece isabetli bir yol tutabilmiş adamın muhitinden ne kadar üstün bir yaradılışta olduğunu daha iyi anlıyoruz.

Varlık Dergisi, 1 Kasım 1955

Biz bugün bir ulus olarak ayakta isek, yarına umutla bakıyor, yeni yeni hamlelere girişmek gücünü kendimizde görüyorsak bunu o büyük adamın eseri olan eşsiz zafere olduğu kadar gene O’nun başbuğluğu altında verdiğimiz şanlı medeniyet savaşına borçlu olduğumuzu nasıl unutabiliriz?

Varlık Dergisi, 1 Kasım 1957

Atatürk her zaman doktrinlere ve dogmalara karşı olmuş, insanlığın ancak müsbet ilimlerin ışığında yürümekle kurtuluş yoluna çıkacağına bütün yüreği ile inanmıştı.

Varlık Dergisi, 1 Kasım 1957

Büyük adam, ne yazık ki yaşadığı sürece kendisini destekleyecek güçte bir gençlik ordusundan yoksundu. Bugün yetişmiş olan kavrayışlı olgun kuşaklara dayanarak iş görme imkanını bulsaydı, kim bilir eserinin verimi kaç misli artardı.

O kadar insansız, o kadar vasıtasızdı ki, böyle imkansızlıklar içinde başardıklarını başarabilmeye mucizeden başka isim veremiyoruz bugün.

***

Ancak tek bir adam, emperyalist kudretin iç yüzünü gerçekliğiyle sezip kavramıştı. Devrimci dinamizmin büyün mantıkî sonuçlarını hesaba katarak ona karşı koyabilmişti: Kemal Atatürk. O’nun yönetimi altında on altı milyon Türk, ötekilerden milyarların ulaşamadıklarını ele geçirebilmişti. Yalnız O’nun iradesi altındaki Türk ulusu emperyalizmi alt edebilmiştir.

Türk halkının yeni devleti, yeni çağın özünden doğmuştur. Bir başbuğ, bir başkan, bu öze, öz düşüncesi ve öz bilinciyle biçim vermişti.

Bir tek kişi, düşünen ve yaratan insan, zamanın olaylarından ve yönsemelerinden Türkiye Cumhuriyeti’nin plânını yapmış; yapısını kurmuştur.

***

Eğer Kemalizm yolunu, Türk ulusunun yolunu tutarlarsa, Türk ulusu gibi istiklâl hasreti çeken bütün sömürgeler, yarı sömürgeler bağımsızlıklarına kavuşacaklardır.

Bugünkü Türkiye, 1937

***

Her kahramanın, her dahinin mezarı olan kibir ve gurur O’nun semtine bile uğramamıştır.

***

Ne vakit ki, Milli İrade yeniden <<Olsun!>> dedi ve Türk ordusu yeniden oldu; ne vakit ki bu ordu kendisine bir başbuğ buldu ve bu başbuğ vatanın göbeğinde otağını kurdu; o vakit hepimiz için yeni bir âlem ve yeni bir hayat başladı.

Ergenekon, 1929, Cilt I

O, on seneden beri kılıcını bir dakika kınına koymamış, bir dakika rahat yüzü görmemiş, kırk yaşında solgun benizli bir askerdir.

O, her şeyden önce ıstırap çeken, sıkıntı ve zorluklar içinde her gün biraz daha yıpranan bir vatan fedaisidir. O, bu vatanın acılarında doğdu ve yalnız bu acıları temsil ediyor.

Ergenekon, Cilt II

Atatürk’ün asil yüreği – pas tutmayanlar madenler gibi- kin nedir, hiç bilmemiştir. Devlet, millet, inkılâp dâvalarındaki husumetleri ne kadar sert ve derinse, kendi şahsı ve özel hayatı ile ilgili konulardaki hiddetleri o derece hafif ve geçici idi.

***

O, kudret ve heybetini sinirlerinden ve adalesinden alan bir kahraman değildi. Çünkü, O’nun kahramanlığı, Promete’nin Tanrılığı gibi sırf akıldan, zekâdan, ruhtan gelen insanî ve spiritüel* bir kahramanlıktı.

*ruhsal

Atatürk, 1938

Mustafa Kemal’i kendinden önce gelip geçmiş Türk ulularından ayıran tek özellik O’ndaki <<intuition: seziş>> kudretiydi. Bu kudret sayesindedir ki, O, milletinin şuuru altında yaşıyan emelleri, temayülleri, kabiliyetleri ve imkânları keşfedip aydınlığa çıkarmıştı.

Belleten Dergisi, 1958

Mustafa Kemal, en güç ve en tehlikeli vaziyetlerin adamıdır. İşin ağırlığı nisbetinde cür’et ve cesareti galeyana gelirdi. Onun için teze bir şevkle ilk ateş hatlarına atıldı.

***

Türkiye’nin son savaş tarihi General ve Mareşal Mustafa Kemal’in tek bir yenilgisini, tek bir hatasını kaydetmemektedir. Devlet kurucusu ve siyaset eri olarak ise Fransız İmparatoru Napoleon, birinci  Türk Cumhurbaşkanının yanında bedbaht bir cücedir.

***

O, yüz elli yıldan beri, bütün Osmanlı Devletini korkudan zangır zangır titretmek için Şimal Denizindeki adasından Saray ve Babıâliye ufak bir tehdit işareti yapması kâfi gelen bir imparatorluğun ordusunu; bir avuç çarıklı Anadolu çocuğu ile Çanakkale’de tepeleyivermişti.

***

O, Türk ordusuna yüz elli, belki iki yüz seneden beri özlemini çektiği bir <<zafer>>in gururunu ve Türk milletine bunun şevkini vermişti.

***

O, bizim için, yolumuz üstünde kendisine her zaman rasgelmemiz mümkün olan bir vefalı hızır veya cana yakın bir ruh değil miydi?

Atatürk, 1961