Milli savunma düşüncesi, milli asaletin en yüksek göstergesidir. Yeterli derecede kuvvetli araçlarla savunulmasına hazırlanılmamış bir milli var oluş efsaneden ibarettir.

Türkiye Cumhuriyeti doğuşunda ve kuruluşunda olduğu gibi yaşayışında ve ileri gidişinde de bu imanın kuvvetine dayanmıştır ve dayanmakta devam edecektir.

Medeni Bilgiler, S. 439

Bir milletin yükselmesi için ilim, sanat, düşünce ve ekonomik ilerlemeler ne derecede önemli ise ordu da bu öneme eşit önemde tanınmalıdır. Geçmişte nice yüksek medeniyetler görülmüştür ki, korunmasında ve savunulmasında kusur edildiği için işgaller altında çiğnenmiş ve yıkılmıştır. Bir yenilgiden sonra, ordunun değer ve gerekliliği kolay anlaşılır. Yenilgiden ders almış olan böyle bir millet, dört elle orduya sarılır. Ancak ordunun önemini anlamak için yenilgi tecrübesi geçirmeyi beklememelidir. Bir millet için, değer gören şudur ki zaferden sonra hiç gurur göstermeyerek ordusunun mükemmel olmasına çalışır ve çocuklarını askerlik görevini yapabilecek yüksek duygu ve yetenekte yetiştirir.

İlk günlerinden beri, yeryüzünde milletler, her şeyden ve her üstün özellikten önce şu şekilde iki sınıfa ayrılmışlardır. Canlarını ortaya koyarak bağımsızlıklarını silahla savunma yeteneğinde olan milletler, birinci sınıf milletler ve siyasi varlıkları için canlarını tehlikeye atmak yeteneğinde olmayan milletler, geri milletler sayılmışlardır. Bir millet birinci derece milletler sırasına her şeyden önce askerleriyle ve askerliği ile dâhil olur. *

* Bu son cümleler Başvekil ismet Paşa ilavesidir.

Medeni Bilgiler, S. 241-242

Bu yolda bir teklifi, 1800’lü yılların başlarında Napolyon, Avusturya ve Prusya Büyükelçilerine önermişti. Avusturya Büyükelçisinin yanıtı şuydu: “Böyle bir şey Avusturya Devletini memnun eder. Ama zorluk, bu konuda Berlin hükümetini inandırmaktır” işte, mesele sonuna değin bu noktada kalacaktır. Her devlet, diğer devletin birinci adımı atmasını isteyecektir. Her devlet diğerlerinden şüphelenecektir ve hiç biri bu ilk adımı atmayacaktır; tersine her biri mümkün olduğu kadar silahım daha keskin tutmaya çalışacaktır. Çünkü ilk adımı atacak olan devlet bunu yapar yapmaz kuvvetini, gücünü, oyunu, mevkisini kaybedecektir; hiç bir heyet, örneğin “Birleşmiş Milletler Kurulu’bunun böyle olmasına engel olmayacaktır. Dünyanın düzenini, güvenliğini ve dengesini kuran ve tutan, kuvvettir; her şeyden önce bir devlet içinde de durum böyledir. Bir millet ne kadar medeni olursa olsun düzen ve güvenin sağlanması için polis, jandarma ve hatta ordu varlığını gereksiz bulamaz. Tabiat insanları böyle yaratmıştır.

Bundan başka dünya üzerinde var olan devletler savaşlarla meydana gelmiştir. Savaş aracına sahip olmayan veya savaş aracı zayıf olan milletler, güçlülerin acizi, vergi vereni, esiri olmuşlardır. Devletlerin silahlan sınırlandırmasından ve milletlerin orduların kaldırılmasından bahsettiklerini duyduğumuz halde, aynı devlet ve milletlerin esaretleri altında bulundurdukları haksızlığa uğramış (mazlum) milletlerin serbest bırakılacaklanndan bahsettiklerini duymuyoruz. Herhalde, sağlam bir devlet hayatı için ordunun zorunluluğuna delil aramak gereksizdir. Çevrendeki devletler silahlı oldukça, hayır, dünya üzerinde bir tek silahlı devlet bulundukça görevini bilen bir devlet bütün antlaşmalara rağmen ve bütün antlaşmalarla birlikte kendi güvenini her şeyden önce kendi kuvvetine dayandınr. Yalnız elinde kılıç olduğu halde bağımsızlığını her zaman savunmaya hazır bulunan bir millet geleceğinden emin olabilir. Milletlerin, bütün özelliklerini unutarak ve karşılıklı menfaatlerini akıllıca bir şekle uydurarak bütün dünya üzerinde gerçekten insani bir tek toplum oluşturabileceklerini düşünmeleri tatlı bir görüştür. Bu görüş uygulanabildiği takdirde de bu büyük ve güçlü toplum içinde düzen ve huzuru, hak ve adaleti kuracak örgüt ve bu örgütün dayanacağı bir kuvvetin varlığı gereklidir. Bu örgüt, örneğin şöyle olabilir; Bütün dünya yaşayanlarının kabul edelim ki aynı haklar ve koşullar içinde seçilecek temsilcileri bir arada toplanacaklar, bir meclis kuracaklar, bunlar bütün dünyayı kapsayan bir hükümet kuracaklar. Bu hükümet bütün dünyayı ve insanlığı yönetecek. Burada bir noktayı açmak gerek; müşterek hükümet, ortak meclisin elbette çoğunluğu tarafından oluşturulacaktır. Acaba, bu çoğunluk hangi milletlerin temsilcileri tarafından oluşturulabilir.

Daha çok geri kalmış milletlerin temsilcileri sayıca çok olsa da ileri gitmiş milletler temsilcilerinin entrikalarından korunmak becerisini gösterebilecekler midir? Aksi takdirde bütün insanlığın bir kaç milletin yönetimi altına düşmesi tehlikesi yok mudur? Bu milletlerin gerçekten bütün insanlığı düşünce ve ekonomik olarak aynı hayat düzeyine getirmeye çalışacaklarına güvenilebilir mi? Bazı milletlerin bütün dünyayı ve birçok milletleri kendi lehlerine istismar etmelerine engel olunabilecek mi? insanların eşitlik ve adalet duygularının konum ve derecesi bu konuda kalplere güven verebilir mi?

Bu endişelere kapılmanın ne dereceye kadar haklı olduğunu anlamak için milletlerin birbirlerine karşı, özellikle bazı milletlerin birçok millete karşı bugün takındıkları tavırlara, uygulaya gelmekte oldukları davranışlara bakmak yeterlidir. Bu tavır ve davranışları doğuran duygular, düşünceler, görüşler, karakterler değişecek mi? Ne zaman değişecek? Niçin değişecek vç nasıl değişecek?

İnsanlık tarihinin birbirinin üzerine yığılan sayısız olayları bu sorulara olumlu yanıt vermek yetkisini henüz dogurmamıştır. En yüksek medeniyet sahibi olmuş olan milletler en ilkel milletlerden daha az mı yakıp yıkar ve kan dökücü olurlar?

Örneğin; Hindistan’ı, Mısır’ı, Tunus’u ve Cezayir’i aşağı yukan yüz yıldan beri pençelerinde tutanlann bu ülke halklarının siyasi, düşünsel, ekonomik kültürlerini kendi kültürleri derecesine yükseltmeyi bir an düşündüklerine ilişkin her hangi bir işaret ve eser görülmüş müdür? Hayır. Ancak, tersi, yani bu insanlan hayvanlaştırmak, uyuşturmak, kendi menfaatlerine gözleri kapalı köleler haline getirmek için ne yapmak mümkünse hepsini yapmaktan geri kalmadıklarına bütün insanlık şahittir.

Her halde, Türk vatandaşı kesin olarak bilmelidir ki bir milletin insanlık ve medeniyet dünyasında yükselmesi ve başarılı olması yalnız ve ancak kendi kuvvetine dayanarak, hürriyet ve bağımsızlığını korumasıyla mümkündür. Bunun başka çözümü ve aracı yoktur.

Ordu istemeyen ve ordunun yüklediği maddi, manevi özveriyi göze almayan bir millet, esaret zincirini kendi eliyle boynuna geçirir. “Ve bağımsızlığı uğrunda ordusuna yapacağı özverinin on katını, kendini esir eden egemen milletlerin menfaati uğruna harcamak zorunda kalır.”

Medeni Bilgiler, S. 234-235-236-237

a. Askerlik görevini yapmakla, istekle ölüme hazır bulunmak askerliğin en gerçek göstergesidir. Genel olarak hayat özveriyi her insana gerekli kılabilir. Ancak bu, sonuç olarak manevi bir görev olarak düşünülür. Askerlikten başka hiç bir iş yoktur ki öldürmek ve dolayısıyla da ölmeye, razı ve hazır bulunmak görevinin aslını ve konusunu oluştursun. Gerçek savaş sanatı, düşmanı yok etmek amacını taşır. Bu böyle olunca savaş sanatı sahipleri, kendilerinin yok edilmesini göze almış olmalıdırlar. Bu görüştür ki, askere bir özellik, ciddilik, yükseklik, kutsallık verir.

b. Ordu, aynı amaca çalışan birçok insanlann birliğidir. Bu insanların birbirine karşı bağları vardır. Bu bağa arkadaşlık denir. Büyük küçük, ast üst, her askerin birbirine karşı arkadaşlık görevleri vardır. Örneğin; Üstler astlarına takarlar onları yetiştirirler. Astlarda üstlerine bilerek ve isteyerek itaat ederler. Genellikle, birbirlerine sevgi ve güven, arkadaşlığın en büyük iki vazgeçilmezidir.

c. Emretmek ve itaat etmek ordunun önemli öğeleridir. Bunlann ikisi de güçtür. Ancak bu güçlük, ne kadar akıl ve anlayışla emredilir ve ne kadar bilgi ve itimatla itaat edilirse o kadar kolaylaşır, insanları bir amaç için birleştirmek, amaan konumuna göre bir tür zorlayış ister. Bu, insanların yaradılışı sonucudur. İtaat ve kendini teslim etme derecesi ordunun değer ölçüsü sayılır. Kendini teslim etme ne kadar kökleşirse o kadar iyidir. İtaat ve kendini teslim etmenin doğal bir gelenek haline gelmesi gerekir. Ancak bu takdirde ordu tehlike zamanında görevini yerine getirebilir.

d. Üniforma, askerlik sorumluluğunu, arkadaşlığı ve kendini teslim etmeyi hatırlatan dış göstergelerdir. Hayatındaki özelliği söylediğimiz ordu, aynı zamanda milletin bir parçasıdır. Şüphesiz bizim bahsettiğimiz ordu, katışıksız milli ordudur. Ülke ve milli amaç ile ilgisi olmayacak olan ücretli askerlerden* kurulu ordu, hatta gönüllü askerlerden kurulu ordu bizce güvenilir değildir ve söz konusu değildir.

Milli ordu millet birliğinin ve devlet varlığının en göze çarpan simgesidir. Ordu, dışarıya karşı devletin varlığını sağlayan ve gerektiğinde de içeride büyük düzensizliği ortadan kaldırır. Her bireyin, devlet içinde görevini özenle yerine getirmek ve her bireyin devlet için sorumluluğu, ordu hayatında çok açık bir şekilde görülür. Ordu, Cumhuriyet aleyhine girişimlere karşı devlet ve hükümetin irade ve kuvvetini gösterir. Bu şekilde herkesi devlet düzeninden, devlet güvenliğinden pay sahibi kılmak görevini yerine getirir. Devlet ve hükümet gibi ordu da kendisi için bir varlık değil, belki, milletin yaşamak ve var olmak iradesinin bir şeklidir. Ordunun devlete karşı en birinci görevi en yüksek kudret ve yeteneğe sahip olmaya çalışmaktır. Devletin ululuk ve onuru bununla yükselir.

* Bu son cümle Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak ilavesidir.

Medeni Bilgiler, S. 233-234

Sorumluluğu üstlenmek cesaret ve isteği kumandana en çok gereken bir özelliktir, bu, pek seyrektir. Birçok insanlar, sorumluluğu başkalanna dayalı bildikleri zaman düşünmeden en kötü tehlikelere atılırlar; sorumluluk kendilerine yükletildiği anda kararsız ve ürkek olurlar. Çünkü sorumluluğu üstlenmek, felaketli zamanlarda suçlu olmak demektir. Sorumluluktan korkmak kalbin gizli bir halidir. Oysaki bir kumandan ancak sorumluluğu üstlenmek cesareti sayesinde büyük işler görebilir. Çünkü tecrübe veya bilgi noktasını tamamlayacak yardımcılar her zaman bulunabilir. Sorumluluğu üstlenmek cesareti kumandana bir asalet veren yüksek kalplilikten doğar. Bu özellik kibirli olmamak koşuluyla, kumandanı herkese üstün kılar.

Kumandan olan kişinin insan tanıması gerekir. Çünkü ordu cansız bir alet değildir. İnsanların değerleri, yaradılışlarına ve duygulanna göre değişir. Cesaret ve yiğitlik, her askere gereklidir. Ancak kumandan büyük adamlara özgü yaradılış ve nadir bir cesarete sahip bulunmalıdır. Bu tür cesaretin sahibi, onun varlığından haberdar olmaz; ölümden korkmamak hali kendisinde o kadar doğaldır ki en şiddetli bir tehlike zamanında herkes az çok bir şaşkınlıkla iş gördüğü halde onun düşüncesinde daha çok kuvvet ve buluş iktidan ortaya çıktığı şaşırtıcı bir şekilde görülür. Bir insanın nasıl cesaretsiz olabileceğine şaşıran bir asker, arkadaşları arasında seçkin olur. Kumandan olanlar için daha birçok güzel huylar sayılabilir. Fakat büyük kumandanlara birtakım kusurlar da dokundurulur.

Örneğin: Merhametsizlik. Yüz binlerce insanın dövüştüğü savaş meydanlan her tür felaket ve perişanlık yeri olabilir. Ortalık cesetlerle dolar, kan deryası haline gelir; böyle manzaralar karşısında herhangi bir insan yürek inceliği hisseder ve merhamete gelir, korkuya çabuk kapılır. Burada da kumandanı koruyacak, farklı özellikleridir. Buna merhametsizlik diyorlar. Oysa bu, gerekli bir sağlamlıktır. Bir kumandanda bulunması gereken özellikler göz önüne getirilince, her millette büyük kumandanların nadir olarak yetiştiğinin sebebi kolay anlaşılır.

Vatandaş bilmelidir ki ordu ne kadar önemli ise onun başına geçirilecek olan milli başkumandan dahi başarı için, en aşağı o kadar önemlidir.

Medeni Bilgiler, S. 230-231

Bununla birlikte, piyade, süvarisiz, topsuz ve diğer silahlar ve araçlar olmaksızın bir ordu meydana getiremez. Ordu, yönlendirme ve yönetme noktasından ve bir de savaş noktasından küçük, büyük birtakım birliklere ayrılır. Bu birlikleri sırasıyla sayalım; Takımlardan oluşan bölük, bölüklerden oluşan tabur, taburlardan oluşan alay.

Süvari, topçu ve diğer sınıflarda da aynı birlikler vardır. Piyade, süvari, topçu vs. ile yardımcı sınıflardan kurulan birlik, tümendir. Ondan sonra kolordu gelir, üç tümenlidir; gerektiğinde daha çok tümenli de olur. En büyük birlik ordudur.

Bir ülkenin kuvvetine ve savaş cephesinin sayı ve durumlarına göre ordular kurulur. Her birliğin kumandanı vardır: Bölük kumandanı, tabur kumandanı, alay kumandanı vs. Bütün seferi ordulan idare eden kumandana Başkumandan denir. Tümen ve ondan daha büyük birliklerin kurmay subayları vardır; ordunun kurulması, talim ve eğitimi ve savaş işleriyle uğraşır. Ordunun lojistik malzeme ve araç gereçlerini, Milli Savunma Bakanlığı hazırlar. Barışta, başkumandanlığı Cumhurbaşkanı temsil eder. Ancak, gerçekte başkumandanlık görevini Cumhurbaşkanını temsilen Genelkurmay Başkanı yerine getirir. Barışta, ordu kumandanlan da, ordu müfettişi adını alırlar.

Medeni Bilgiler, 229- 230