Atatürk ve Medeniyet – Atatürk Sitesi

Medeniyet Yolunda Muvaffakiyet

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 18:00:39 +0000

Medeniyet yolunda muvaffakiyet, yenileşmeye bağlıdır. Sosyal hayatta, iktisadî hayatta, ilim ve fen sahasında muvaffak olmak için yegâne gelişme ve ilerleme yolu budur. Hayat ve yaşayışa hâkim olan hükümlerin zaman ile değişme, gelişme ve yenileşmesi zarurîdir. Medeniyetin icatları, fennin harikaları, cihanı değişiklikten değişikliğe sürüklediği bir devirde asırlık köhne zihniyetlerle, maziye düşkünlükle mevcudiyetin muhafazası mümkün değildir. Medeniyetten bahsederken şunu da kesinlikle söylemeliyim ki, medeniyetin esası, ilerleme ve kuvvetin temeli aile hayatındadır. Bu hayatta fenalık, muhakkak sosyal, iktisadî, siyasî güçsüzlüğe sebep olur. Aileyi teşkil eden kadın ve erkek unsurların tabiî haklarına malik olmaları, aile vazifelerini yürütmeye yetenekli bulunmaları lâzımdır.

1924 (Atatürk’ün B.N., s. 85)

Medeniyet Yolunda Yürümek

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 17:40:25 +0000

Bilirsiniz ki dünyada her milletin varlığı, kıymeti, hürriyet ve bağımsızlık hakkı, sahip olduğu ve yapacağı medenî eserlerle orantılıdır. Medenî eser vücuda getirmek kabiliyetinden mahrum olan milletler, hürriyet ve bağımsızlıklarından soyunmaya mahkûmdurlar. Medeniyet yolunda yürümek ve muvaffak olmak, hayatın şartıdır. Bu yol üzerinde ileri değil, geriye bakmak bilgisizliği ve ihtiyatsızlığı gösterenler, umumî medeniyetin coşkun seli altında boğulmaya mahkûmdurlar.

1924 (Atatürk’ün B.N., s. 85)

İnsan Olarak Yaşamak İsteyenler

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 17:20:01 +0000

Benim kanaatim o idi ki ve daima o oldu ki, dünyada insan diye yaşamak isteyenler, insan olmak vasıflarını ve kudretini kendilerinde görmelidirler… Bu uğurda her türlü fedakârlığa razı olmalıdırlar. Yoksa, hiçbir medenî millet, onları kendi sırasında ve safında görmek istemez.

1926 (Falih Rıfkı Atay, Atatürk’ün B.A., s. 99-100)

Medeniyetin Coşkun Seli

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 17:00:38 +0000

Medeniyetin coşkun seli karşısında mukavemet boşunadır ve o, gafil ve itaatsizler hakkında çok amansızdır. Dağları delen, göklerde uçan, göze görünmeyen zerrelerden yıldızlara kadar her şeyi gören, aydınlatan, tetkik eden medeniyetin kudret ve yüksekliği karşısında, ortaçağa ait zihniyetlerle, iptidaî hurafelerle yürümeye çalışan milletler, mahvolmaya veya hiç olmazsa esir ve aşağı olmağa mahkûmdurlar. Halbuki Türkiye Cumhuriyeti halkı, yenileşen ve olgun bir kütle olarak ilelebet yaşamaya karar vermiş, esaret zincirlerini ise tarihte görülmemiş kahramanlıklarla parça parça etmiştir.

1925 (Mustafa Selim İmece, Atatürk’ün Ş.D.K. ve İ.S., s. 47)

Zulüm ve Medeniyet

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 16:40:02 +0000

Zulüm, medeniyetle uyuşamaz. Yeteneksizlik de affa lâyık bir şey olamaz. Çünkü, milletler işgal ettikleri arazinin hakikî sahibi olmakla beraber beşeriyetin vekilleri olarak da o arazide bulunurlar. O arazinin servet kaynaklarından hem kendileri istifade eder ve dolayısıyla bütün beşeriyeti istifade ettirmekle görevlidirler. Bu prensibe göre, bundan âciz olan milletler yaşama ve bağımsızlık hakkına lâyık olamamak lâzım gelir.

1920 (Nutuk III, s. 1182)

Medeniyetin Tanımı

Nurettin Demiral — Tue, 14 Jul 2020 16:20:21 +0000

Medeniyetin ne olduğunu başka başka tarif edenler vardır. Bence medeniyeti, kültürden ayırmak güçtür ve lüzumsuzdur. Bu görüşümü izah için kültür ne demektir tarif edeyim : Bir insan cemiyetinin

a- Devlet hayatında,

b- Fikir hayatında yani ilimde, içtimaiyatta ve güzel sanatlarda,

c- İktisadî hayatta yani ziraatte, sanatta, ticarette kara, deniz ve havaya ait ulaşım işlerinde yapabildiği şeylerin bileşkesidir. Bir milletin medeniyeti denildiği zaman, kültür namı altında saydığımız üç nevi faaliyet bileşkesinden hariç ve başka bir şey olamayacağını zannederim. Şüphesiz her insan cemiyetinin kültürü, yani medeniyet derecesi bir olamaz. Bu farklar, devlet, fikir, iktisadî hayatların her birinde ayrı ayrı göze çarptığı gibi bu fark, üçünün bileşkesi üzerinde de görünür. Mühim olan bileşkeler üzerindeki farktır. Yüksek bir kültür, onun sahibi olan millette kalmaz, diğer milletlerde de tesirini gösterir, büyük kıtalara şamil olur. Belki bu itibarla olacak, bazı milletler yüksek ve kapsamlı kültüre, medeniyet diyorlar. Avrupa medeniyeti, şimdiki çağ medeniyeti gibi.

1930 (Afetinan, Atatürk Hakkında H.B., s. 267)

Milliyet İlkesi

Nurettin Demiral — Sat, 16 May 2020 09:21:52 +0000

Bir milletin, diğer milletlere kıyasla doğal veya kazanılmış özel karakterler sahibi olması, diğer milletlerden farklı bir organizma oluşturması, çoğunlukla onlardan ayn olarak onlara paralel gelişmeye emek vermesi durumuna milliyet ilkesi denir.

Bu ilkeye göre, her birey ve her millet kendi hakkında iyi niyet, topraklarına bizzat kayıtsız sahip çıkmayı talep etmek hakkına ve hürriyetine sahiptir.

Bu genel kural, bize hangi milletlerin hür, hangilerinin hürriyetinden şu veya bu şekilde yoksun olduklarını, yani millet adını taşı – maya layık olmadıklarını kolaylıkla gösterir.

Medeni Bilgiler, S. 48

Medeni Duygu

Nurettin Demiral — Sat, 16 May 2020 09:15:09 +0000

Türk milleti, milli duyguyu; insani duyguyla yan yana düşünmekten zevk alır. Vicdanında milli duygunun yanında insani duygunun onurlu yerini her zaman korumakla övünür. Çünkü Türk milleti bilir ki; bugün uygarlığın ilerlemesinde bağımsız ve ancak kendileriyle eşit yürüdüğü tüm uygar milletlerle karşılıklı insani ve medeni ilişki, elbette gelişmemize devam için gereklidir ve yine bilinmektedir k; Türk milleti, her uygar millet gibi, geçmişin bütün dönemlerinde icatlarıyla, buluşlarıyla medeni dünyaya hizmet etmiş insanların, milletlerin değerini takdir ve hatıralarını saygıyla korur. Türk milleti, insanlık âleminin samimi bir ailesidir. Bütün bu söylediklerimizi kısa bir çerçeve içine sokmak istersek, şöyle diyebiliriz; Türk milletinin kökleşmesinde etkili olduğu görülen doğal ve tarihi gerçekler şunlardır:

Siyasi varlıkta birlik.
Dil birliği.
Yurt birliği.
Irk ve köken birliği.
Tarihi yakınlık
Ahlaki yakınlık

Medeni Bilgiler, S. 44-45

Atatürk ve Medeniyet

Nurettin Demiral — Wed, 13 May 2020 21:58:19 +0000

Memleketimizi bir çember içine alıp dünya ile alakasız yaşayamayız. Aksine yükselmiş, ilerlemiş, medenî bir millet olarak medeniyet düzeyinin üzerinde yaşayacağız. Bu hayat ancak ilim ve fen ile olur. İlim ve fen nerede ise oradan olacağız ve her millet ferdinin kafasına koyacağız. İlim ve fen için kayıt ve şart yoktur.

Seha L. Meray, Su Başlarını Devler Tutmuş: Denemeler, Söyleşiler, Çağdaş Yayınları, s. 103

Asla şüphem yoktur ki Türklüğün unutulmuş medenî vasfı ve büyük medenî kabiliyeti, bundan sonraki inkişafı ile âtînin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır. Bu söylediklerim hakikat olduğu gün, senden ve bütün medenî beşeriyetten dileğim şudur: Beni hatırlayınız.

Atatürk’ün Bütün Eserleri, 26. cilt, Kaynak Yayınları, 1998, s. 268

Türk Cumhuriyeti’nin en esaslı prensiplerinden biri olan yurtta barış, dünyada barış gayesi, insaniyetin ve medeniyetin refah ve ilerlemesinde en esaslı etken olsa gerektir.

Prof. Dr. Utkan Kocatürk, Atatürk, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, s. 185.

Büyük devletler kuran ecdadımız büyük ve geniş kapsamlı medeniyetlere de sahip olmuştur. Bunu aramak, tetkik etmek Türklüğe ve cihana bildirmek bizim için bir borçtur.

Afet İnan, Mustafa Kemal Atatürk’ten Yazdıklarım, Millî Eǧitim Bakanlığı Devlet Kitapları, s. 36