Atatürk ve Kadın – Atatürk Sitesi

Kadın Meselesi

Nurettin Demiral — Tue, 21 Jul 2020 14:50:24 +0000

Bu kadın meselesinde cesur olalım. Vesveseyi bırakalım, Açılsınlar, onların beyinlerini ciddî ilim ve fen ile süsleyelim. İffeti, fenni sağlıklı şekilde izah edelim. Şeref ve haysiyet sahibi olmalarına birinci derecede önem verelim.

1918 (Afetinan, M.Kemal Atatürk’ün Karlsbad Hatıraları, s. 45)

Kadınlar ve Savaş

Nurettin Demiral — Tue, 21 Jul 2020 14:48:08 +0000

Türkiye Cumhuriyeti’nin esas düşüncesi, kadınları değil, erkekleri dahi, savaş meydanına götürmemektir. Fakat, Türk ulusunun yüksek varlığına, herhangi taraftan olursa olsun, ilişildiği zaman, işte o vakit Türk kadınları Türk erkeklerinin bulunduğu yerde hazır ve uyanık ve faal olacaklardır. Bu, insanlığın yüksek huzuru, sükûnu ve dünya insanlığı için lâzım bir ödev olduğundandır ki, Türk kadını bunu yapacaktır ve yapagelmektedir ve yapar.

(Perihan Naci Eldeniz, T.T.K. Belleten, Cilt: XX, Sayı : 80, 1956, s. 742)

Kadın-Erkek Görev Eşitliği

Nurettin Demiral — Tue, 21 Jul 2020 14:45:45 +0000

Bundan sonra Türk ırkı, kadınlarını, erkeklerinin yapmaya mecbur olduğu askerlik vazifesi dahil, bütün hizmetlere ortak ederse, Etilerde, İskitlerde, Amazonlarda olduğu gibi, kendi ırkından başkalarının hiçbir yardımına muhtaç olmaksızın büyük millî ülkülerine başlı başına ve müstakil olarak yürümek kabiliyetini kazanabilir.

(Perihan Naci Eldeniz T.T.K. Belleten, Cilt : XX, Sayı : 80, 1956, s.741)

Birden Fazla Kadınla Evlenmek

Nurettin Demiral — Tue, 09 Jun 2020 13:09:36 +0000

Cumhuriyet bu kötülüğü Türk toplumundan kaldırmıştır. Türkiye’de bir erkek yalnız bir kadınla evlenebilir. Ailede kadının onurunu çiğneten ve bu sebeple aileyi bir sevgi ve saygı yuvası halinden çıkaran birden fazla kadınla evlenmek trajedisi yurdumuzda artık tarihe kanşmıştır.

Hastalara ve ihtiyaç sahiplerine yardım ve sevgi ile yaklaşım insanlığın en büyük ülküsüdür. Bir hastaya götürülen bir demet çiçek onun maddi sıkıntılannı kalbinden tedavi eder.

Medeni Bilgiler, S. 438

Satı Kadın, Atatürk ve Kadın Hakları

Barış Çetin — Sat, 16 May 2020 02:45:12 +0000

Anadolu Türk kadını, her türlü ezilmişliğe rağmen cepheye göndermiş olduğu evlâtlarıyla yetinmeyip bizzat kendisi Türk ulusunun özgürlük ve bağımsızlık mücadelesinde erkeğinin yanında yerini almıştır. Yeryüzünde hiçbir millet kadınının kendi ulusunun kurtuluşuna Türk kadını kadar katkı sağlamış olamayacağını dile getiren ATATÜRK, Türk halkının çağdaşlaşma mücadelesinde de kadın ve erkeğin el ele, omuz omuza olmasını istemiştir. O, Türk kadınını bu mücadelede saf dışı bırakabilecek bütün zincirleri kırmış, siyasî, ekonomik ve sosyal hayatta başarılı olmasını sağlayacak adımları, erkeklerin bütün olumsuz engelleme girişimlerine rağmen atmaktan çekinmemiştir.
ATATÜRK, doğum tarihini Kurtuluş Savaşı’nın başladığı 19 Mayıs 1919 tarihi olarak gören, ondan önceki yaşamını yok sayan, Türk kadınının en temizini, en yüreklisini, en safını, en yoksulunu, en cahilini ancak en sağduyulusunu yani Satı Kadını Meclise taşıyarak bir taraftan Türk kadınına Satı Kadının şahsında yerini göstermiş diğer taraftan da Türk erkeğini bencillikten kurtararak tarihte sahip olduğu demokratik niteliğe davet etmiştir. Aşağıdaki anekdot ATATÜRK’ün Türk kadınına verdiği önemi ve duyduğu saygıyı yansıtması açısından oldukça değerlidir:
Ankara’da yakıcı bir yaz günü idi… ATATÜRK beraberinde arkadaşları ve yaverleri olduğu hâlde Kızılcahamam’a giderken Kazan köyü yakınlarında durmuş ve otomobilden inmişti. Köyün kadını, genci, yaşlısı, ihtiyarı köylerinin içinden geçen şosede duran bu yabancı konukları görünce hep koşuştular. Kimi su getirdi, kimi ayran… Bunlardan biri, güğümünden aktardığı soğuk ayranı ATA’ya uzattı: “Bir soğuk ayran içer misiniz?” dedi.
O, çorak iklimin kavurduğu yüzünden bronzlaşmış Türk kadının en bariz ifadelerini taşıyan bir Türk anası idi. Böğrüne sıkıştırdığı kundağa biraz daha bastırdıktan sonra, sağ elindeki ayran bardağını uzattı, bekledi. ATA’sı ayranı kana kana içmiş ve bir an durakladıktan sonra ona:
“Senin kocan kim?“ diye sormuştu
Köylü kadını, yüzü tunçlaşmış, elleri nasırlı bu Türk anası Ankara’nın kendine has şivesi ile kocasının Sakarya Savaşı’nda boğazından yaralanmış bir cengâver olduğunu söyledi. ATA bir soru daha sordu:
“Ne zaman doğdun?”
“1919’da ATATÜRK Samsun’a çıktığı zaman doğdum…”
ATA, bir an düşündü. Yıl 1934 idi. Kadının bu ifadesine göre 15 yaşında olması lâzım gelirdi. Hâlbuki karşısında abideleşen kadın… 25 yaşlarında görünüyordu. Tekrar sordu:
“Nasıl olur?”
Evet, nasıl olurdu bu?… Satı Kadın, hiç tereddütsüz, o her zamanki nüktedan hâli ile memleketin işgal altında geçirdiği acı yılları ima ederek:
“Evet Paşam. Ondan evvel yaşamıyordum ki…”
Bu espri ATA’yı bir hayli düşündürdü. Ayrılırken yaverine kadının ismini ve adresini not ettirdi.
Daha sonra Satı Kadını Büyük Millet Meclisine giren ilk kadın milletvekili olarak görmekteyiz.

Terzioğlu; s. 22-23.

Yaşam Kısadır!

Nurettin Demiral — Thu, 14 May 2020 23:48:04 +0000

Yaşam kısadır. Bunu kutlama ve taçlandırma için, insanların genellikle uygun gördükleri yol evliliktir. Bu genel kurala uymayanlar, pek sınırlı ve benzerleri azdır. Bu kural dışını oluşturanlar da, esas kuralın fenalığından değil ve fakat tersine bu güzel kurala inanmadan kendilerini alıkoyan sebeplerin etkisinde kaldıklarından, belki evlenmiş olmaktan korktuklarından fazla mutsuz olanlardır. İnkâr edilmez bir gerçektir ki insanlar, yaşam, kadınsız olamaz. Evli olanlar, yaşamın vazgeçilmezini temin etmiş ve bütün düşünce ve isteklerini bir maksat, bir meslek, bir amaca yöneltmiş olur. Ancak talih, eşlerin ruh ve kalplerini iyi geçindirsin!

Salih Bozok-Cemil S. Bozok, Hep Atatürk’ün Yanında, s. 172)

Atatürk’ün Uygar Kadın Tanımları

Nurettin Demiral — Fri, 08 May 2020 21:49:45 +0000

“…Bir toplum, cinslerinden yalnız birinin çağın gereklerini edinmesiyle yetişirse, o toplum yarıdan çok düşkünlük içinde kalır.”

“Kadınlar sorununda asıl savaşma alanı, görünüş ve kılıktan çok aydınlıkla, bilgiyle, gerçek erdemle süslenmek ve kuşanmaktır.”

“Kadınlar eğer ulusun gerçek anası olmak istiyorlarsa, erkeklerimizden daha aydın ve erdemli olmaya çalışmalıdırlar.”

“Herhalde kadın çok yüksek olmalıdır. Burada Tevfik Fikret’in herkesçe bilinen bir sözünü hatırlatırım: Elbet sefil olursa kadın, alçalır beşer!”

Dr. Nejat F. Eczacıbaşı / İzlenimler, Umutlar, s. 106