Atatürk ve Erzurum

Nurettin Demiral — Sat, 29 Aug 2020 13:25:46 +0000

Benim buraya gelişim, bütün milletin ateşten bir çember içine alınmış olduğu bir zamana tesadüf etti. Bütün millet, bu çemberin içinden nasıl çıkacağını düşünmekle meşguldü. Memleketin uzakbatısı düşman ayaklarına terk edilmiş ve oradaki halk silâha sarılmış, buranın ahalisi ise memleketin felâketten kurtulması için ayağa kalkmış bir vaziyette idi. Ben, işte böyle bir zamanda Erzurum’a geldim. Burada gördüğüm samimiyet, mertlik, vefakârlık benim memleketi kurmak için her türlü fedakârlığı yapmak hususundaki azim ve kuvvetimi artırmış idi. O zamanki vaziyetimi pekâlâ biliyorsunuz. Burada rütbemi, resmî mevkiimi, üniformamı attım ve bütün kâinata ilân ettim ki, milletin sinesinde bir ferdim!

Erzurum, birçok devirlerde birçok defalar tecavüze, taarruza, tazyike uğramış bir serhat memleketimizdir ve bu yüzden birçok harabeler vücuda gelmiş, buradaki insanların hali cidden elim olmuştur. Artık, bu elim günlerin tekrarına katiyen ihtimal vermemelidir. Yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin mevcudiyeti, Erzurum ve havalisinin hayatıyla alâkadar olmakta, onun huzur ve emniyetine tamamen kefil olmaktadır.

1924 (Atatürk’ün S.D.II, s. 204)

Vatandaş Ancak Mahkeme Kararı ile Cezalandırılır

Nurettin Demiral — Sun, 04 Aug 2019 10:47:18 +0000

Erzurum Kongresi sürecinde, kongre üyelerinin dinlenmesi için hazırlanmış çadırlardan birinde birkaç arkadaş hem çay, kahve içiyor,
hem de o günkü haberleri okuyorduk. Mustafa Kemal Paşa, oturum aralarında toplanan bu sohbet guruplarına katılarak üyelerle konuşmayı alışkanlık edinmişti. Böylece hem üyelerle daha yakından tanışıyor, hem de
gelecek oturumlarda konuşulacak işler üzerinde sezdirmeden telkinler
yapıyordu. O günkü haberde, Erzurum’a yeni tayin edilmiş olan ve birkaç
gün önce sarayda Padişah tarafından kabul edilerek kendisine direktif verilen Reşit Paşa’nın İstanbul’dan hareket ettiği yazılıydı. Bu haber Mustafa Kemal Paşa’yı da düşündürdü. Biraz sonra oradaki arkadaşlara Reşit
Paşa’yı tanıyıp tanımadıklarını ve nasıl bir adam olduğunu sordu. Yeni valiyi içimizden yalnız Süleyman Necati tanıyordu. Reşit Paşa’nın 1912’de
Erzurum’da bulunduğunu ve o zaman bile tükenmiş bir ihtiyar olduğunu
söyleyerek Paşa’dan niçin merak ettiğini sordu. Mustafa Kemal Paşa:
– Eğer işimize zarar verecek bir adamsa, Trabzon’dan İstanbul’a
iade edelim. Başımıza iş açmasın.
Rize delegesi Hoca Necati atılarak:
– Paşam üzülmeyin, icap ederse Kop Dağı’nda temizlenir.
Mustafa Kemal Paşa acı bir gücenmeyle:
– Hocam ne diyorsun; Haydutluk yaparak adam mı vurduracağız. Bu
memlekette hükümsüz vatandaş öldürülmez! Vatandaş ancak mahkeme kararıyla cezalandırılır. Devlet adamının böyle düşünmesi lazımdır!
Bu sözler benim üzerimde unutulmaz etki bırakmıştı. Çünkü yeni bir zihniyetin müjdecisiydi; İnsan hayatına dokunulmaz en yüksek değer biçiyor,
vatandaş hayatına saygıyı en büyük görev kabul ediyordu.

Cevat Dursunoğlu, Milli Mücadelede Erzurum, İstanbul: Kaynak yay., 2000 ,s.111-112

atatürk ve erzurum – Atatürk Sitesi

Atatürk ve Erzurum

Vatandaş Ancak Mahkeme Kararı ile Cezalandırılır