***

Dış siyasetin en çok ilgili bulunduğu ve dayandığı temel devletin iç örgütüdür. Dış siyasetin iç örgütle uyum içinde olması gerekir.

Nisan 1920, Nutuk

Baylar, yurttaşlarımızdan, dindaşlarımızdan, hemşehrilerimizden her birini kendi düşüncesinde yüksek bir ülkü besleyebilir; özgürdür, özerktir. Buna kimse karışmaz. Fakat Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin hükümetinin saptanmış, olumlu, belirgin bir siyaseti vardır. O da, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin, belirli ulusal sınırlar içinde varlığını ve bağımsızlığını sağlamaya yöneliktir. Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Hükümeti temsil ettiği ulus adına çok alçak gönüllüdür; ve düşten tamamiyle uzaktır, tamamiyle gerçekçidir. Bundan ötürü yasaları yalnız bu bakımdan ve bu gerçek çerçevesi içinde kalarak saptar. Engin yüksek, fakat hayal ürünü olan ve uygulama değeri bulunmayan birtakım duyguların ardından koşarak yasa yapmaz. Böyle bir yasa varsa uygulayamaz.

***

Baylar, bu noktada düşündüklerimi tamamlamak için derim ki: Büyük düşler ardında koşan, yapamayacağımız şeyleri yapar görünen düzmeci insanlardan değiliz. Baylar, büyük ve hayal ürünü şeyleri yapmadan yapmış gibi görünmek yüzünden bütün dünyanın düşmanlığım, kin ve garezini bu ülkenin ve bu ulusun üzerine çektik. Biz İslamcılık yapmadık. Belki yapıyoruz, yapacağız dedik. Düşmanlar da yaptırmamak için bir an önce öldürelim dediler. Turancılık yapmadık yaparız, yapıyoruz dedik, yapacağız dedik ve gene öldürelim dediler. Bütün sorun budur. Baylar, bütün dünyaya korku ve kaygı veren kavramlar üzerinde durarak düşmanlarımızın sayısını ve üzerimizdeki baskılarını artırmaktansa doğal sınıra, hakkımız olan sınıra çekilelim. Değer ve yeteneklerimizi olduğundan üstün görmeyelim. Bundan ötürü, demek ki baylar, biz yaşamak ve bağımsızlık isteyen bir ulusuz, ve yalnız ve ancak bunun için yaşamımızı gözden çıkarmakta çekinmeyiz.

Aralık 1921, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt I

Ulusun ve ülkenin çıkarları gerektirirse, insanlığı oluşturan ulusların her biriyle uygarlık gereklerinden olan dostluğa ve siyaset alanındaki ilişkilere büyük bir titizlikle değer veririm. Ancak benim ulusumu kul köle etmek isteyen herhangi bir ulusun bu isteğinden vazgeçinceye kadar acımasız bir düşmanı olurum. Dünyada denge diye bir şey vardır. Biz onun dışında değiliz. Doğu’da büyük bir devletle ya da Batı’da birkaç devletle ilişki kurarak, anlaşmalar, bağlaşmalar yaparak denge alanında yerimizi saptamak düşüncesi akla gelebilir. Ne Doğu’ya, ne Batı’ya önem vermeyerek yalnız kendi varlığımıza dayanmakla yetinilebilir mi sorusu da akla gelmiyor değil. Doğrusu, şu anda güvenilebilir siyaset yalnız kendi varlığımıza
dayanmaktır. Başkalarına güvenle gönül bağlayamayız. Ancak bu demek değildir ki yarın meydana gelecek gelişmeler karşısında herhangi bir tarafa daha çok yaklaşmak olanaksızdır ve yerinde değildir.

Ocak 1923, Atatürk’ün İzmit Basın Toplantısı

Dış siyaset bir topluluğun iç örgütüyle sıkı sıkıya ilgilidir. Çünkü iç örgüte dayanmayan dış siyasetler her zaman olumsuz sonuçlarla karşılaşırlar. Bir toplumun iç örgütü ne denli güçlü ve sağlam olursa dış siyaseti de o ölçüde güçlü ve sağlam olur.

Mart 1923, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II

Biz Türküz; tam anlamıyla Türküz; işte o kadar. Bize iyi müslüman olmak yeter. Asya için de, Avrupa için de bizim izlediğimiz kural aynıdır. Dostlar edinmek; tam bağımsızlığımızı korumak; her şeyi Türk çıkarları yönünden irdelemek. Bu gerçekçi bir görüştür. Osmanlı İmparatorluğu’nu yok eden ideolojiye bir tepkidir.

Berthe Gaulis, Angora – Constantinople – Londres 

Ocak 1924, Vakit Gazetesi

Siyasal başkentimiz Anadolu’nun ortasında kalacaktır. Batı’nın ve Doğu’nun temsilcileri bizimle bu başkentte ilişki kuracaklardır. Bu başkentte her türlü diplomatik sorunlar görüşülecektir. Bu başkentte yurdun iç ve dış politikası yönetilecektir. Bu başkentte ulusun bağrından doğan hükûmet çalışacaktır.

Berthe G. Gaulis, Angora – Constantinople – Londres

Başkent her türlü saldırıya karşı yerinden kıpırdamayacak (oynamayacak), güç ve dinginliğini koruyabilecek bir yerde olmalı. Hükümet merkezi öyle bir yerde olmalı ki, hükümet gözünü ülkenin bütün çevrelerine eşit biçimde çevirebilsin. Ülkenin bir kenarına çekildiğimiz zaman yurdun bizden uzak kalan, bayındır olmayan yerlerini unutuyoruz. Biliyorsunuz ki, Anadolu bugün baştan başa yıkıntı halindedir. Kasaba ve kent denen yerler de öyledir. Niçin öyledir? Çünkü İstanbul’u hükümet merkezi yapmışız ve kendimizi yalnız onun çekiciliğine kaptırmışız. Ankara pekala merkez olabilir. Zaten olaylar da orasını merkez yapmıştır.

Atatürk’ün İzmit Basın Toplantısı

1921, Angora Constantinople Londres,  Berthe Georges Gaulis;

Ulusumuz hiç kimsenin onamasına gerek görmeden ve onamayanlara karşı da ayaklanarak ulusal egemenliğini almış ve böylece kullanagelmiştir.

Aralık 1921, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt I

Ulus egemenliğini almıştır, ayaklanarak almıştır. Alınmış olan egemenlik hiçbir neden ve yolla bırakılıp geri verilemez. Bu egemenliği yeniden geri alabilmek için, almak için kullanılmış olan araçları kullanmak gerekir. Baylar, açık konuşacağım, beni bağışlayınız; her birinizin olağanüstü bir yetkiyle seçilmesine ve olağanüstü yetkisi olan bir meclisin kurulmasına ve bu meclisin ülkenin yazgısını elinde tutacak bir nitelik kazanmasına çalışan benim! Bunu başarmak için de en yakın arkadaşlarımla görüş ayrılığı yüzünden sert tartışmalar yaptım. Bütün yaşamımı, varlığımı, bütün şeref ve onurumu tehlikelere attım. Demek ki bu benim eserimdir. Benim ödevim bu eserimi alçaltmak değil, yüceltmektir.

Mayıs 1922, Nutuk

Unutulmamalıdır ki, ulusun egemenliğini bir kişinin, ya da bir kaç kişinin elinde bulundurmasından çıkar bekleyen cahil ve aymaz insanlar vardır. Hükümdarlar kendilerini, var sandıklan bir gücün temsilcisi sayarlar ve bundan zevk alırlar. Fakat onların çevresindeki çıkarcılar bu durumu din kılığına büründürerek bütün ulusu aldatmaya çalışırlar; nitekim şimdiye kadar çalışmışlardır da. Sonunda ulusun kulakları bu kişilerin şakımalarıyla dolar ve halk kendisine aşılanan düşünceleri din gereği ve salt gerçek sayar. Bu kişilere mürteci (gerici), yaptıklarına da irtica (gericilik) denir.

***

Haklarımız gayet yasal ve açıktır. Onları elde etmek için gücümüz de vardır, erkimiz de yeter. Ordularımız ve ordularımızı oluşturan ulusumuz güçlüdür. Ve bu yurdun, bu ulusu yaşatan zenginlik kaynakları vardır. Bunların üstünde de bir gücümüz vardır ki, o da eriştiğimiz ve gerçek olarak elimizde bulundurduğumuz ve bulunduracağımızı eylemli olarak kanıtladığımız ulusal egemenliğimizdir. Ulusal egemenliğimiz için tehlike var mıdır diye sordular. Buna cevap olarak dedim ki: “Hayır, hayır! Ulusal egemenliğimiz için tehlike yoktur ve olamaz. Çünkü ulusumuz yüzyılların çok acı tokatları ve felaketler sonucu uyanmıştır. Onu gericiliğin eski derinliklerine götürmeye maddi olanak yoktur.

Ocak 1923, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II

Annemin ruhuna, bütün atalarımın ruhuna edeceğime söz verdiğim vicdanımdan kopan yemini yineleyim. Annemin mezarı önünde, yüce Tanrı’nın önünde, yemin ediyorum ki, ulusumun bu kadar kan dökerek elde ettiği ve güçlendirdiği egemenliğin korunması ve savunulması için, gerekirse annemin yanına gitmekte asla duraksamayacağım. Ulusumun egemenliği uğrunda canımı vermek benim için vicdan ve namus borcu olsun!

Ocak 1923, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt I

İşte baylar, yeni Türkiye Devleti, dünyaya egemen olan o yüce ve güçlü düşüncenin Türkiye’de belirmesidir, gerçekleşmesidir. Dünyanın toplumsal ve siyasal gereklerinden doğan, binlerce yıllık Türk tarihinin evrimi sonucu olan devletimizde süreklilik ve durulmanın bütün nitelik ve koşullan vardır.

***

Dünyanın belli başlı uluslarını kölelikten kurtarıp egemenliğe kavuşturan düşünce akımları, günü geçmiş kuruluşlara ümit bağlayanların ve çürümüş yönetim biçimlerinde kurtuluş gücü arayanların acımasız düşmanıdır.

Ağustos 1923, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt I

Ulusun egemenliği öyle bir ateştir ki, onun karşısında zincirler erir, taç ve tahtlar yanar, yok olur. Temeli ulusların köleliklerine dayanan kuruluşlar her yerde er geç yıkılacaktır.

Ağustos 1924, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II